Opony dostawcze, opony do aut dostawczych

Auta dostawcze to pojazdy przeznaczone do wykonywania różnych zadań. Służą jako samochody transportujące towary na długich trasach, jeżdżą po mieście i po nierównych nawierzchniach na placach budów, przewożą ciężkie ładunki – do każdego z tych zastosowań muszą mieć odpowiednie opony. Ogumienie w takich pojazdach jest poddawane wyższym obciążeniom niż stosowane w samochodach osobowych, dlatego powinno być wytrzymałe, by sprostać wszystkim wymaganiom wynikającym z często intensywnej eksploatacji. Do aut dostawczych są rekomendowane opony wzmocnione, oznaczane symbolami C, LT lub XL. Takie opony są wykonane z trwalszych materiałów i mają wzmocnioną konstrukcję, dzięki temu charakteryzują się lepszymi właściwościami jezdnymi pod obciążeniem i wyższym indeksem nośności niż zwykłe opony. Indeks nośności to maksymalne dopuszczalne obciążenie, jakie może znieść opona podczas jazdy z najwyższą dopuszczalną prędkością i jeśli jest on zbyt niski, opony będą się odkształcać i nadmiernie zużywać, nie zapewnią też bezpieczeństwa podczas jazdy, bo nie utrzymają toru jazdy na prostych odcinkach ani stabilności w zakrętach. Opony do aut dostawczych powinny charakteryzować się też trwałością, tzn. muszą być wykonane z takiej mieszanki gumowej, żeby zużywały się jak najwolniej. Jest to istotne, jeśli są wykorzystywane na trudnej, nierównej nawierzchni, w mieście, gdzie trzeba często hamować i przyspieszać, podjeżdżać pod krawężniki czy jeździć po dziurach. Wybór opon do samochodów dostawczych jest bardzo duży, dlatego istotne jest dobranie ich do wykonywanych zadań. Np. jeśli samochód jest przeznaczony do przewożenia towarów na długich dystansach, najlepiej wyposażyć go w opony o jak najniższych oporach toczenia, żeby zużywał mniej paliwa, pojazd wykorzystywany tylko w mieście może jeździć na oponach całorocznych, bo w umiarkowanym klimacie doskonale spełnią swoje zadanie itp. Ważnym kryterium wyboru jest cena, ściśle związana z segmentem, do którego należy opona. Najdroższe są opony premium, ale też najbardziej zaawansowane technicznie, z najnowszymi rozwiązaniami, o świetnych parametrach i osiągach, zajmujące najwyższe miejsca w niezależnych testach. Segment niżej znajdują się opony segmentu medium, czyli średniego, które oferują dobrą jakość w przystępnej cenie, są to modele zapewniające bezpieczną i komfortową jazdę. Najniżej plasują się opony budżetowe, najtańsze, często nieznanych producentów, ale są lepszym wyborem niż opony używane z niepewnego źródła i o nieznanej przeszłości. 

Indeks nośności to parametr określany przez producenta opony, informuje on, jakie maksymalne obciążenie znosi opona podczas jazdy z najwyższą dopuszczalną prędkością. Indeks jest ustalany z uwzględnieniem bardziej obciążonej osi pojazdu, bo opony zamontowane z przodu będą mniej obciążone niż te z tyłu, dlatego mogą się różnić indeksem nośności. Przy wyborze opon do busa lub auta dostawczego indeks nośności jest bardzo ważny i trzeba zwracać na niego szczególną uwagę. Informacji o tym, gdzie jakie opony zamontować i o jakim indeksie nośności, najlepiej poszukać w instrukcji użytkowania samochodu, bo żeby opony zapewniały bezpieczeństwo podczas jazdy, indeks nośności musi być dobrany do masy pojazdu i jego dopuszczalnego maksymalnego obciążenia. Im cięższy pojazd, tym wyższy musi być indeks nośności. Informacje o indeksach nośności i prędkości opony, obok innych danych, można wyczytać z jej boku. Kiedy znane jest maksymalne obciążenie dla jednej opony, łatwo obliczyć maksymalną masę całkowitą danego pojazdu, bo wystarczy tę wartość pomnożyć przez cztery. Odpowiednio dobrane opony będą zdolne do przenoszenia wyższych obciążeń i zapewnią bezpieczeństwo przy przewożeniu ludzi lub ciężkich towarów, będą wytrzymałe, odporne na odkształcenia, uszkodzenia, przegrzewanie się, a także na tyle sztywne, że utrzymają precyzyjny tor jazdy. Nie wolno stosować opon o niższym indeksie nośności, niż przewiduje instrukcja samochodu, ponieważ nie będą w stanie poradzić sobie ze zbyt wysokim obciążeniem, będą się ponadnormatywnie zużywały, nadmierny nacisk na opony sprawi, że odkształcą się, mogą tego obciążenia nie wytrzymać i nawet pęknąć. Sam pojazd w trakcie jazdy nie będzie w stanie stabilnie pokonywać zakrętów ani utrzymywać prawidłowego toru jazdy. W autach dostawczych można się spotkać z indeksem nośności, który składa się z dwóch liczb, np. 104/102, jedna wartość jest dla kół pojedynczych, druga dla bliźniaczych; jeśli na oponie jest tylko jedna liczba, można ją montować na kołach pojedynczych i bliźniaczych. Wyposażenie pojazdu w opony o niższym indeksie nośności niż przewiduje producent jest niezgodne z przepisami, w razie zdarzenia drogowego ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania, a właściciel auta dostać mandat.

Chociaż są różne szacunki dotyczące przebiegu opon, trudno jednoznacznie powiedzieć, ile kilometrów mogą przejechać opony w busie. Spośród wszystkich oferowanych na rynku opon nie da się znaleźć jednej marki, której opony na pewno przejadą dłuższy dystans niż inne. Żywotność opony i jej przebieg zależą od wielu czynników, a do najważniejszych z nich należą styl jazdy kierowcy oraz liczba pokonywanych kilometrów. Agresywny, dynamiczny styl jazdy może sprawić, że kierowca na tym samym komplecie opon przejedzie połowę dystansu, który przejechałby kierowca o spokojnym stylu jazdy. Jeśli natomiast samochód pokonuje dużo kilometrów, o wiele szybciej zużyje się bieżnik w oponach, co jest wskazaniem do ich wymiany. Dla trwałości bieżnika istotne jest też to, po jakiej nawierzchni się jeździ i w jakim środowisku. Trzeba pamiętać, że głębokość bieżnika nie może być niższa niż 1,6 mm, jeśli jest zdarty poniżej tej wartości, opona nadaje się do wymiany. O konieczności wymiany opony decyduje też jej wiek. Sami producenci określają przydatność opony do eksploatacji na 10 lat – jest tak dlatego, że mieszanka gumowa, z której wykonuje się opony, z czasem traci swoje właściwości i opona nie zapewnia już bezpieczeństwa podczas jazdy. Dlatego po tym czasie opon nie wolno używać nawet wtedy, kiedy nie mają oznak zużycia, a ich bieżnik nie jest zdarty. Jednak w praktyce opony wymienia się wcześniej, po 6-7 latach, a już na pewno kiedy są takim wieku należy często dokładnie kontrolować ich stan. Jeśli jest zdarty bieżnik, widoczne pęknięcia lub inne uszkodzenia, trzeba będzie się liczyć z zakupem nowego kompletu. Na starzenie się opon ma wpływ też to, jak się o nie dba. Żeby były w jak najlepszym stanie i służyły jak najdłużej, należy sprawdzać systematycznie ciśnienie i utrzymywać je na właściwym poziomie, odpowiednio przechowywać opony, pamiętać o wyważaniu kół, rotowaniu opon, niewystawianiu ich na słońce, ekstremalne wysokie temperatury zarówno wysokie, jak i niskie. Producenci szacują, że prawidłowo eksploatowane opony mogą wytrzymać przebieg między 50 a 80 tys. km.

Bus to pojazd służący do przewozu osób, najczęściej 9 (z kierowcą), chociaż może mieć nawet 23 miejsca siedzące. Nie wolno przewozić nim pasażerów, którzy stoją, ale w praktyce różnie z tym bywa. Busy często jeżdżą przeładowane, a ich opony muszą znosić większe przeciążenia niż opony do samochodów osobowych. Zwykłe opony, jeśli zostaną poddane zbyt wysokiemu obciążeniu, nie sprawdzą się w busie, tzn. nie zapewnią bezpieczeństwa podczas jazdy. Będą się przegrzewać i szybciej zużywać, mogą się odkształcić, nie utrzymają toru jazdy nawet na prostym odcinku drogi ani nie będą stabilne w zakrętach. Jeżdżenie na takich oponach może doprowadzić do tego, że pojazd będzie ściągało na jedną stronę, co wpłynie też na układ zawieszenia czy na obręcze kół. Dlatego do busów są rekomendowane opony wzmocnione. Są one oznaczane na trzy sposoby, symbolami XL, C i LT. Jeśli na oponie znajduje się jeden z nich, oznacza to, że została zbudowana z wytrzymalszych materiałów niż zwykła opona i często ma wzmocnienie w postaci dodatkowej warstwy osnowy, dzięki temu może znieść o wiele wyższe obciążenie. Opony wzmocnione nie różnią się wyglądem od zwykłych opon, ale są od nich dużo bardziej wytrzymałe i sztywniejsze, a dzięki wyższemu indeksowi nośności nie odkształcają się podczas jazdy. Od zwykłych różnią się również tym, że można stosować w nich wyższe ciśnienie. Inaczej też może być oznaczony na nich indeks nośności, bo za pomocą dwóch liczb, z których jedna dotyczy pojedynczych opon, druga bliźniaczych; jeśli indeks nośności jest wyrażony za pomocą jednej liczby, to tę oponę można stosować zarówno w układzie pojedynczym, jak i bliźniaczym.

Litera C umieszczona na boku opony informuje, że jest to opona wzmocniona. W ten sposób oznacza się opony dostawcze przeznaczone do samochodów o dmc do 3,5 tony. Opony wzmocnione nie różnią się wyglądem od zwykłych opon, różnice między nimi ujawniają się w konstrukcji – wzmocnione mają dodatkową warstwę opasania, dzięki czemu okazują się solidniejsze i bardziej wytrzymałe podczas eksploatacji. Mocniejsza konstrukcja sprawia, że opony wzmocnione mają wyższy indeks nośności, co pozwala im znosić większe obciążenie bez pogarszania właściwości jezdnych pojazdu. Na takich oponach samochód stabilnie pokonuje zakręty, utrzymuje precyzyjny tor jazdy, a podczas nagłego hamowania wykazuje wyższą odporność. Opony wzmocnione mogą mieć również wyższe ciśnienie niż standardowe, dlatego są bardziej stabilne w zakrętach, a także odporniejsze na uszkodzenia mechaniczne. Za ich wady uznaje się natomiast niższy komfort jazdy i wyższy poziom hałasu oraz wyższe opory toczenia przekładające się na wyższe zużycie paliwa, są też droższe w zakupie niż standardowe. Jednak zalety tych opon, zapewniających wyższy poziom bezpieczeństwa podczas jazdy, sprawiają, że przedsiębiorcy decydują się na wyposażanie swoich pojazdów właśnie w opony wzmocnione. Jest to uzasadnione zwłaszcza w wypadku busów, służących do transportu ludzi, ponieważ minimalizuje ryzyko wypadku. Chociaż bus jest przewidziany na określoną liczbę osób i nie powinno się nim przewozić pasażerów, którzy nie mają miejsca siedzącego, w praktyce często wygląda to inaczej i busy jeżdżą przeładowane. Wyższy niż standardowo indeks nośności takich opon sprawia, że mogą one znosić wyższe obciążenie bez ryzyka pęknięcia podczas jazdy. A obciążenie w wypadku tego rodzaju samochodów to kwestia kluczowa.